HOPE! Bideoforuma

HOPE! Garaiz gabiltza dokuserie bat da, erakusten duena krisi klimatikoaren aurrean irtenbideak badaudela eta martxan daudela. Ikuspegi hurbil eta bisualki hunkigarriarekin, benetako istorioak kontatzen ditu, non komunitateek, pertsona adituek eta proiektu berritzaileek etorkizun biziberritzailea eraikitzen duten ekonomia zirkularretik, nekazaritzatik, mugikortasunetik edo energiatik.

Atal bakoitzak aditu eta tokiko protagonistei ahotsa ematen die, ekonomia zirkularra, nekazaritza biziberritzailea, mugikortasun jasangarria, rewilding-a, eraginkortasun energetikoa edo etxebizitzen birgaitzea bezalako esparruetan biziberritzeko praktika eraldatzaileak ikusaraziz.

Oraingo honetan, 2. atala proiektatuko da: “Zaintzen duten hiriak”. Hiri-inguruneak leku osasungarriagoak, bidezkoagoak eta erresilienteagoak nola bihur ditzaketen aztertzen da, diseinuari eta herritarren ekintzari esker. Amsterdam, Paris edo Liejako adibideen bidez, eta Rob Hopkinsen ahotsaren eta antzekoen bidez, atalk erakusten du nola irudimen kolektiboak, mugikortasun iraunkorrak eta naturan oinarritutako irtenbideek bizitza erdigunean jartzen duten hiriak eratzen ari diren.

Cote Romero energiaren alorreko aktibista eta profesionala da. Ziur dago ekin beharreko trantsizioek gizarte osoaren elkarlana eskatzen dutela, eta trantsizio ekologikoko prozesu herritarrak erraztera bideratu du bere jarduera. Ildo horretatik, 12 urtez jardun du Ecooo-ko zuzendari gisa, edo beste pertsona eta erakunde batzuekin batera Eredu Energetiko Berri baten aldeko Plataformaren sorrera bultzatu du. Plataforma horretan aritu zen lau urtez, Estatuko Koordinazioan. Halaber, gogoetarako gune bizigarri eta aberatsetan hartu du parte, hala nola Trantsizio Foroan, Renovables Fundazioan, Ekonomia Progresista Foroaren Kontseilu Errektorean eta Energia eta Gizartea Foroan. Sareko lan horren ondorioz, “Goi Tentsioa, Eredu Energetiko Berri baterantz” liburua koordinatu zuen. Trantsizio energetikoaz gain, beharrezko trantsizioek  sormen handiko espazioetan parte hartzera eraman dute, Teatro del Barrio kontsumo Kooperatibaren Bazkide Sortzaile eta Caja #MeCambio de promoción del Mercado Social de Madrid erakundearen bultzatzaile izanik. Hori guztia udalentzako energia-aholkularitzarekin eta ikastetxeetan ura eta energia aurrezteko proiektuak erraztearekin konbinatu du. Gaur egun, talde sektorialen eta biziberritzearen aldeko tokiko ekintza-taldeen bultzada darama Hope!-etik.

Butroi Bizirik elkartea 2007an sortu zen, Mungialdeko herritarren ingurumen eta ondare kezkei erantzuteko. 2012an, Trantsizioan Mugimenduari buruzko hitzaldi batek inflexio-puntu bat markatzen du: bi astez behin biltzen hasi ziren, etorkizun desiratuak imajinatzeko eta horiek lortzeko tokiko gaitasunak aitortzeko. Trantsizioa etorkizunaren ikuspegi baikor eta praktiko gisa ulertzen dute, krisia ezohiko zerbait egiteko aukera bihurtzen duena, tokiko ekintza aldaketa globalaren eragile gisa balioan jarriz.

2013an estatutuak eguneratu eta Butroi Bizirik Trantsizioan izena hartu zuten, aldarrikapen erakunde batetik propositibo batera pasatuz, Uribe Butroi eskualde osora zabaltzen diren ekintzekin. Gaur egun, adin eta nazionalitate ezberdinetako 60 bazkide inguru daude, elikadura, ekonomia eta energia burujabetza bultzatuko duen eraldaketa ekosozialaren alde borondatez lan egiten dutenak, pertsonen eta naturaren zaintza lehenetsiz, erresilientea, solidarioa eta ingurugiroarekin harmonian dagoen komunitate baten alde lan eginez.

Abad Getxon (Bizkaia) kokatutako produktu eta espazioen diseinu-estudioa da, eta bere lanak paradigma aldaketa sustatzen du munduarekiko eta bertan bizi diren izaki bizidunekiko harremanean. “Ekologia birziklatzea” du helburu, etorkizun desiragarriagoak irudikatzen dituzten narratiba erakargarrien bidez. Horretarako, lantzen duten diseinuak ez du fundamentatzailea izan nahi, baizik eta kritikoa, terapeutikoa eta eraldatzailea, betiere tokikotasuna, artisautza, lankidetza eta jolas-kutsua lehenetsiz.

Bere ekimenen artean, Besteak nabarmentzen da, hirietan bizi diren ekosistema ez-gizatiarrekin nola sintonizatu aztertzen duena, hiri-diseinuaren praktiken bitartez. Hain baliagarriak ez diren eta antropozentristak ez diren iruditeria berriak proposatzen ditu ingurumen-krisiari heltzeko. Naturaren harreman sinbiotikoetan inspiratuta, hainbat objektu lotzen ditu lehendik dauden hiri-elementuekin, “holobionteak” deritzenak sortzeko. Diseinu horrek harremanak nabarmentzen ditu alderdi estilistikoaren gainetik. Logroñoko Concéntrico jaialdiaren azken edizioan, Besteak Inmaculada Plazan ezarri zen. Auzo multikultural bateko etxebizitza sozialen gunea da Inmaculada, eta, bertan, bizilagunekin, ikastetxeekin eta erakundeekin batera, katuentzako, hegaztientzako eta beste izaki bizidun batzuentzako babeslekuak eraiki ziren, sorkuntza komunitarioko jarduerez lagunduta.

DrOp proiektu europarrak Ermuko Santa Ana auzoa pertsonak, zaintza eta jasangarritasuna ardatz dituen hiri-biziberritzerako gune pilotu bihurtu du. Esparru horretan, biziberritze integraturako metodologia propioa garatu eta probatu da, esku-hartze fisikoak, sozialak eta energetikoak konbinatzen dituena. 60ko eta 70eko hamarkadetan hiri-plangintzarik gabe eraikitako auzo batean, proiektuak irisgarritasun arazoak, espazio publiko falta eta efizientzia energetiko baxua landu ditu, prozesu parte-hartzaile eta inklusibo baten bidez. Komunitatea aktibatzea eta elkarlana eta gobernantza partekatua sustatzea izan du helburu. Prozesuan zehar, bizilagunek eta tokiko eragileek auzoaren 2035erako bisioa definitu dute, beharrak lehenetsiz, irtenbideak diseinatuz eta inplementazioan parte hartuz. Emaitzen artean aipatzekoak dira Ekielkar energia komunitatea, Auzo Bulegoa eta espazio publikoan egindako hainbat esku-hartze. Ikuspegi holistiko eta birsortzailearekin, drOp-ek benetako hiri-laborategi bihurtu du Santa Ana. Bertan, Europako beste hiri-testuinguru batzuetan biziberritze-prozesuak inspiratu ditzaketen irtenbide integratuak eta erreplikagarriak probatu dira.

Hiriak biziberritzeko eta klima-aldaketara egokitzeko, oso beharrezkoa da guretzat garrantzitsua den horretatik abiatzea, desberdinen artean antolatzeko gaitasuna aktibatzeko. Premisa horrekin, ‘Integrate NbS - naturan oinarritutako soluzioen ahalmen eraldatzailea hobetuz’ proiektuak, Driving Urban Transitions europar bazkidetzak finantzatuak, hiria birnaturalizatzeko prozesuetan elkarsorkuntzarako metodologiak esploratzen ditu. Basque Centre for Climate Change zentroko Violeta Furlan eta Violeta Cabello Villarejo ikertzaileek Uretamendi eta Betolaza auzoetako bizilagunekin batera egindako lana partekatuko dute. Lan horren helburua ingurumen-istorioen kartografia kolektiboa egitea da, 50. hamarkadan amak edo amonak Arraitz mendiaren magalean ezarri zirenetik ingurune natural aldakorrarekin nola erlazionatu diren kontatzen duena. Barriada hauek  egokitzapenaren adibide biziak dira; haiengandik asko dugu ikasteko eta ondare biokultural diren heinean, horiek babesteko erantzukizuna dugu.